İş Bitti, SGK Takibi Bitmedi!

 

İnşaat bitti ama sigorta bildirimi sürüyor: SGK neyi inceleyecek?

İnşaat tamamlandı, daireler teslim edildi. Ancak o inşaat için açılan SGK dosyasından hâlâ personel bildiriliyor. Peki, bu kişiler hangi işi yapıyor?

Bazen cevap çok açık: Şantiyede kalan malzemeyi koruyan bir görevli var, temizlik sürüyor veya teslimden sonra ortaya çıkan eksikler gideriliyor. Bazen de iş fiilen bitmesine rağmen dosyadan sigortalı bildirilmeye devam ediliyor.

SGK’nın 24 Eylül 2026 tarihli ve 150310618 sayılı Genel Yazısı, bu bildirimlerin gerçek çalışmaya dayanıp dayanmadığının incelenmesini düzenliyor.

Kimleri ilgilendiriyor?

Düzenleme, ihaleli işler ve özel inşaatlar için açılan geçici nitelikteki SGK işyeri dosyalarını ilgilendiriyor.

Buradaki “geçici dosya”, belirli bir iş için açılan dosya demek. Bir inşaatın veya ihale konusu işin yürütüldüğü süre boyunca çalışanlar bu dosyadan bildiriliyor.

Dolayısıyla bu yazıyı, bütün işletmelere yönelik genel bir “altı ay kuralı” olarak düşünmemek gerekiyor.

Hangi durumda dosya denetime gönderilecek?

Şu iki şart birlikte gerçekleşirse, ihbar veya şikâyet olmasa bile dosya sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek:

• İş, 24 Eylül 2026’dan sonra bitmiş olacak.

• İş bitimini takip eden altıncı ayın sonundan sonra da aynı geçici dosyadan sigortalı bildirimi bulunacak.

Amaç, bildirilen kişilerin gerçekten çalışıp çalışmadığını belirlemek.

Örneğin bir inşaatın 15 Ekim 2026’da bittiğini düşünelim. İş bitimini takip eden altıncı ay, Nisan 2027’dir. Mayıs 2027 ve sonraki dönemlerde aynı dosyadan personel bildirilmeye devam ediliyorsa, yazıdaki denetime sevk şartları oluşur.

İş bittikten sonra personel çalıştırmak yasak mı?

Hayır. SGK da iş bitiminden sonra güvenlik, temizlik, garanti, muhafaza ve koruma gibi işlerin sürebileceğini kabul ediyor.

Örneğin bina tamamlanmış olabilir ama alanda hâlâ korunması gereken ekipman bulunabilir. Teslim sonrası temizlik yapılabilir veya garanti kapsamındaki eksikler giderilebilir.

Burada önemli olan, çalışmanın gerçekten yapılması ve gerektiğinde açıklanabilmesi.

İşverenin; personelin nerede, hangi tarihlerde ve ne iş yaptığını görev kayıtları, çalışma çizelgeleri ve ücret ödemeleriyle gösterebilmesi gerekir.

Dosyanın denetime gönderilmesi, sigortaların otomatik olarak iptal edileceği anlamına gelmez. İnceleme sonucunda gerçek çalışma olup olmadığı değerlendirilir.

Sonradan bildirilen primler, inşaatın işçilik eksikliğini kapatır mı?

Yazıdaki önemli noktalardan biri de bu.

SGK, inşaat ve ihale işlerinde işin niteliğine göre yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğini araştırıyor. Buna “asgari işçilik araştırması” deniyor.

İş bitiminden sonra bildirilen gün ve kazançlar, o işin asgari işçilik hesabında dikkate alınmıyor.

Yani iş bittikten sonra personel bildirmeye devam ederek geçmişteki işçilik eksikliğini kapatmak mümkün değil. Çalışan gerçekten görev yapıyorsa sigortalılığı ayrıca değerlendirilir; ancak bu bildirim, tamamlanmış işin işçilik hesabına eklenmez.

İşverenler bugün ne yapmalı?

Öncelikle bitmiş inşaat ve ihale işlerine ait SGK dosyalarına bakılmalı. Bildirim devam ediyorsa şu soruların cevabı net olmalı:

• Bu personel şu anda nerede çalışıyor?

• Tamamlanan işle ilgili hangi görevi yürütüyor?

• Çalışma günleri ve ücret ödemeleri kayıtlarla uyumlu mu?

• Bildirimin sürdürüldüğü işyeri dosyası fiilî duruma uygun mu?

Bunları denetim geldiğinde hatırlamaya çalışmak yerine, çalışma devam ederken kayıt altına almak çok daha sağlıklı.

Son olarak, altı aylık süreyi “bu zamana kadar denetim olmaz” şeklinde okumamak gerekiyor. İhbar, şüphe veya şikâyet bulunan bildirimler daha önce de incelenebilir.

İşin bitmiş olması, gerçekte devam eden çalışmayı ortadan kaldırmaz. Ancak sigorta bildiriminin de mutlaka gerçek bir çalışmaya dayanması gerekir.

Kaynak: SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 24.09.2026 tarihli, E-66454725-206.05.99-150310618 sayılı “İş Bitim Tarihinden Sonra Yapılan Bildirimler” konulu Genel Yazısı ve yazıda atıf yapılan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 112/1. maddesi.

BALON PATLADI...

“Pirincin içindeki siyah taştan korkma, beyaz taştan kork.” derler.

Siyah taşı görür, ayıklarsınız. Beyaz taş ise pirince benzer. Siz onu pirinç zannedersiniz, dişinizi kırdığında ne olduğunu anlarsınız.

Bizim memlekette de böyle beyaz taşlar var.

Kimisi milliyetçi görünür, vatan millet nutukları atar. Kimisi dini, imanı, ahlakı dilinden düşürmez. Kimisi de Atatürkçülüğü kimseye bırakmaz.

Ama iş menfaate geldiğinde savunduğunu söyledikleri değerlerin zerresini davranışlarında göremezsiniz.

Vatanı, dini, Atatürk'ü sevmek başka; bunları kendi zenginliğinin aracı hâline getirmek başka!

Benim kızdığım tam da bu riyakârlık.

İnsanların millî ve dinî duygularını, Atatürk'e olan sevgilerini, iyi niyetlerini ve güvenlerini istismar ederek kendilerine itibar sağlayanlar...

İnsanlar sizi kendinden sandı. Aynı değerlere inandığınızı, aynı memleketi sevdiğinizi düşündü. Belki de en büyük hataları, kendilerine benzediğinize inanmaktı.

Aslında daha çok kızdığım bir şey var.

Bunca yaşanana rağmen hâlâ bu insanlara inananlar, onları alkışlayanlar, onlara itibar kazandıranlar...

Bir insan sizi bir kere kandırabilir. Peki yaşananları gördüğünüz hâlde onu yeniden baş tacı ediyorsanız bunun hesabını kime soracağız?

Bu kadar mı zor insanların söylediklerine değil, yaptıklarına bakmak?

Gelelim fon krizine...

Bazı fonlarda akıl almaz getiriler oluştu. Hisseler ekonomik gerçeklerden kopmuşçasına yükseldi. Milyarlarca lira fonlara aktı. Sonunda balon patladı, 131 fon için tasfiye süreci başlatıldı.

Şimdi kalkıp bütün kabahati yüksek getiri peşinde koşan yatırımcıya yüklemek ne kadar kolay, değil mi?

Peki o fonlar bu kadar büyürken kimler ne yapıyordu?

Yetkililer, fonlar üzerinden manipülasyon yapılabileceğine ilişkin endişeleri 2025 yılında dile getirmişti. Madem tehlike biliniyordu, neden zamanında önlenemedi?

Bu büyüklükteki bir yapının denetim mekanizmalarının gözünün önünde nasıl gelişebildiğini gerçekten merak ediyorum.

Birilerinin izin verdiği veya göz yumduğu henüz ispatlanmış değil. Ama bunun araştırılmasını istemek için de kimsenin iznine ihtiyacımız yok.

Daha önemlisi, aynı şüpheli işlemleri güçlü çevreleri olmayan sıradan insanlar yapsaydı ne olurdu?

Kurallar herkese aynı kararlılıkla mı uygulanırdı?

Yoksa bazıları için hukuk çok hızlı işlerken bazıları için mesele biraz daha mı ağırdan alınırdı?

Adalete olan güvenimizi zedeleyen, işte bu soruların cevapsız kalması.

Üstelik artık yaşananlar uluslararası yatırımcıların da gündeminde.

MSCI, 15 Ekim 2026 tarihinde Türkiye hisselerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini dondurdu. Kararın arkasında, fonlar üzerinden olası koordineli işlemlere ve piyasa şeffaflığına ilişkin ciddi endişeler bulunuyor.

Daha kötüsü, Haziran 2027'ye kadar yeterli iyileşme sağlanmazsa Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünün düşürülmesi değerlendirilebilecek.

Henüz böyle bir karar verilmedi. Ancak bu ihtimalin gündeme gelmesi bile ülkemiz adına son derece üzücü.

Çünkü statü düşürülürse bazı yabancı fonlar Türk hisselerine yaptıkları yatırımları azaltmak veya sonlandırmak zorunda kalabilir. Borsada satış baskısı artabilir, ülkemize gelecek sermaye bundan olumsuz etkilenebilir.

Yani sonuçta bu işlerle hiç ilgisi olmayan yatırımcılar, düzgün çalışan şirketler ve ülkemiz de zarar görebilir.

Birileri servetine servet katarken faturanın bütün millete çıkması ihtimaline insan nasıl kızmasın?

Biz yıllardır üretimden, katma değerden, hukukun üstünlüğünden, kurumsal güvenilirlikten bahsediyoruz.

Ama görünen o ki bazıları için kısa yoldan zenginleşmenin cazibesi, bütün bu değerlerden çok daha büyük.

Sonra çıkıp yabancı yatırımcı neden gelmiyor diye soruyoruz.

Adam niye gelsin?

Kendi insanımızın bile piyasaya güvenmekte zorlandığı bir ortamda yabancı yatırımcının güven duymasını nasıl bekliyoruz?

Elbette soruşturmalar tamamlanmadan kimseyi suçlu ilan edemeyiz. Gerçekten haksız kazanç sağlayanlarla dürüstçe faaliyet gösterenleri birbirinden ayırmak da şart.

Ancak bu ayrımı yapmak, yaşananların üzerinin örtülmesine razı olmak anlamına gelmemeli.

Kim ne yaptıysa ortaya çıkarılsın. Kim görevini ihmal ettiyse hesabı sorulsun. Kim haksız kazanç sağladıysa bunun sonuçlarına katlansın.

Ve bütün bunlar yapılırken kimsenin siyasi görüşüne, gücüne, çevresine, dinî veya millî söylemlerine bakılmasın.

Çünkü adalet, yalnızca karşı mahalleye uygulandığında adalet olmuyor.

Ben artık yeni kahramanlık hikâyeleri dinlemek istemiyorum.

Ne vatan millet edebiyatı ne dinî nutuklar ne de Atatürk'ün adının arkasına saklanmak...

İnsanların hangi değerlere sahip olduğunu söylediklerinden çok yaptıklarıyla ölçmek zorundayız.

Bir insanın milliyetçiliği, dindarlığı veya Atatürkçülüğü üzerinden kendisine itibar sağlamasını anlarım. Ama ortada ciddi iddialar, şüpheli işlemler ve mağduriyetler varken hâlâ bu insanlara sahip çıkılmasını, alkış tutulmasını anlamakta zorlanıyorum.

Asıl mesele, bu değerleri istismar edenlerin varlığı kadar bizim onlara hâlâ paye vermemiz.

Yarın yine kürsülere çıkacaklar. Yine ahlaktan, dürüstlükten, memleket sevgisinden bahsedecekler. Yine kendilerini bu milletin en büyük savunucusu gibi gösterecekler.

Ve korkarım yine alkışlayanlar olacak.

İşte beni en çok üzen de bu.

Çünkü bir memlekette riyakârların olması kötüdür. Ama riyakârlığın itibar görmesi çok daha kötüdür.

Bakalım 2027'ye kadar neler yaşanacak, kimler hesap verecek, kimler hiçbir şey olmamış gibi yoluna devam edecek...

Yaşayıp göreceğiz.

Yarını Göremiyoruz, 2029’u Planlıyoruz!

Türkiye'de yaşıyorsanız uzun vadeli plan yapmak biraz cesaret istiyor.

Akşam yaptığınız hesabın sabah tutmadığı, bugün aldığınız bir kararın yarın değişen şartlarla anlamını yitirebildiği bir ülkede yaşıyoruz.

Böyle bir ortamda 2027, 2028 ve 2029 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) açıklanıyor.

İnsan ister istemez soruyor:

Biz yarın ne olacağını kestiremiyoruz, üç yıl sonrasını nasıl bu kadar rahat hesaplıyoruz?

Elbette devletin ekonomik hedefleri olmalı. Bütçe yapılmalı, yatırımlar planlanmalı, enflasyonla mücadele edilmeli. Buna kimsenin itirazı olamaz.

Ama plan yapmak başka, her yıl değişen hedefleri büyük bir başarı hikâyesi gibi sunmak başka.

Hedefler değişiyor, hayat pahalılığı yerinde duruyor

2026 yılında açıklanan yeni programa göre enflasyonun 2027'de %21, 2028'de %13,5 ve 2029'da %9 olması hedefleniyor.

Kulağa güzel geliyor.

Ancak geçen yıl açıklanan programda 2027 yılı enflasyon hedefi %9'du.

Bir yıl geçti, 2027 henüz gelmeden hedef %21'e yükseldi.

Yani aynı yıl için yaptığımız tahmin 12 puan değişti.

Şimdi insan sormaz mı?

Geçen yıl 2027 için söylediklerimiz bugün geçerli değilse, 2029 için söylediklerimizin ne kadarına güvenebiliriz?

Dünyada savaşlar oluyor, enerji fiyatları değişiyor, küresel ekonomi dalgalanıyor. Bunların ekonomimizi etkilemediğini elbette söyleyemeyiz.

Ama bütün başarısız tahminleri dış gelişmelere bağlamak da kolaycılık değil mi?

Bir önceki programdaki hedeflere neden ulaşılamadığını yeterince tartışmadan yenisini açıklamak, ekonomik planlamaya duyulan güveni nasıl artıracak?

Üstelik biz rakamları tartışırken vatandaş bambaşka bir hesap yapıyor.

Market alışverişi, kira, elektrik, doğal gaz, okul masrafları...

Enflasyonun %9'a düşmesi güzel de fiyatların düşeceği anlamına gelmiyor. Sadece daha yavaş artacağı anlamına geliyor.

Vatandaşın geliri aynı ölçüde artmıyorsa, açıklanan hedeflerin mutfaktaki karşılığı ne olacak?

Kâğıt üzerinde iyileşen ekonomi, vatandaşın cebinde de iyileşmedikçe eksik kalır.

Biraz da yapılacak işlere bakalım

Programda sosyal konut, uygun fiyatlı kiralık konut, bireysel emeklilik sisteminin geliştirilmesi, dijital Türk lirası, vergi denetimlerinin güçlendirilmesi gibi pek çok hazırlık bulunuyor.

Bunların arasında gerekli ve yararlı çalışmalar var.

Özellikle konut meselesi artık ertelenebilecek bir sorun değil. Gençler ev kurmakta zorlanıyor. Çalışanlar maaşlarının önemli bölümünü kiraya ayırıyor. Emekliler içinse durum daha da ağır.

Umarım sosyal konut hedefleri bu kez vatandaşın gerçekten yararlanabileceği uygulamalara dönüşür.

Vergi tarafında da kayıt dışılıkla mücadele ve dijital denetimlerin artırılması hedefleniyor.

Bir mali müşavir olarak denetime karşı olmam mümkün değil. Verginin adil toplanmasını, kayıt dışılığın önlenmesini elbette isterim.

Ama burada da aynı soruyu soruyorum:

Denetimler herkese aynı şekilde uygulanacak mı?

Küçük esnafın hesabındaki en ufak farklılığın peşine düşerken büyük ölçekli usulsüzlük iddialarının üzerine de aynı kararlılıkla gidilecek mi?

Bir yandan sistemleri dijitalleştirip diğer yandan her yeni uygulamanın yükünü mali müşavirlere bırakmakla gerçekten reform yapmış oluyor muyuz?

Teknolojinin amacı işleri kolaylaştırmak olmalı. Vatandaşın ve meslek mensuplarının üzerine yeni angaryalar yüklemek değil.

Asıl sorun plan değil, güven

Ben Türkiye'nin üç yıllık plan yapmasına karşı değilim. Hatta beş yıllık, on yıllık planlarımız da olsun.

Ama planların anlamlı olabilmesi için tutarlı politikalara, güçlü kurumlara, öngörülebilir kurallara ve hepsinden önemlisi güvene ihtiyacımız var.

Bugün alınan kararın yarın değişip değişmeyeceğinden emin olamayan bir yatırımcı nasıl uzun vadeli yatırım yapacak?

Önünü göremeyen bir sanayici hangi cesaretle yeni fabrika kuracak?

Bir genç, üç yıl sonra ne kadar kazanacağını ve hangi şartlarda yaşayacağını bilemezken geleceğini nasıl planlayacak?

Üstelik güven yalnızca ekonomi yönetiminin açıkladığı rakamlarla oluşmuyor.

Hukukun herkese eşit uygulanmasıyla, kamu kaynaklarının doğru kullanılmasıyla, alınan kararların hesabının verilmesiyle oluşuyor.

Bir ülkede kuralların kişilere ve şartlara göre değişebildiği düşüncesi yerleşmişse, dünyanın en güzel ekonomik programını da hazırlasanız insanları ikna etmekte zorlanırsınız.

Ekonomide güven, açıklanan hedeflere inanmakla değil, söylenenlerin ne kadarının yapıldığını görmekle oluşur.

Peki üç yıl sonra ne olacak?

Umarım 2029 yılında enflasyon gerçekten tek haneye iner. İnsanlarımızın alım gücü artar, gençler geleceğe umutla bakar, işletmeler yatırım yapmaktan korkmaz.

Bundan kim rahatsız olur?

Ama güzel hedeflere ulaşmak için yalnızca hedef açıklamak yetmiyor.

Geçmişte neden yanıldığımızı da konuşmamız gerekiyor.

Yapılması gerekenleri yıllardır biliyoruz. Üretim ekonomisi, eğitim, hukukun üstünlüğü, mali disiplin, israfın önlenmesi, kamu kaynaklarının verimli kullanılması...

Sorun bunların ne olduğunu bilmememiz değil, ne kadarını hayata geçirebildiğimiz.

Yeni bir program açıklandığında yalnızca üç yıl sonrasının hedeflerini değil, geçen yıl verilen sözlerin ne kadarının tutulduğunu da görmek istiyorum.

Yanıldığımız yerde yanıldık diyebilmeliyiz.

Çünkü ekonomik yönetimde güvenilirlik, hiç yanılmamak değil; yanıldığında bunun hesabını açıkça verebilmektir.

Sonuçta hepimiz aynı ülkede yaşıyoruz. Ekonominin iyiye gitmesini hepimiz istiyoruz.

Ama yarının hesabını tutturmakta zorlandığımız bir ülkede 2029'un pembe tablolarıyla yetinmemizi de kimse beklemesin.

Programlar hazırlansın, hedefler açıklansın, hayaller kurulsun.

Yalnız bir zahmet, o hedeflere nasıl ulaşacağımızı ve daha önce neden ulaşamadığımızı da konuşalım.

Yoksa üç yıllık program yapmak kolay.

Asıl marifet, üç yıl sonra dönüp baktığımızda yeni mazeretler yerine gerçekleşmiş hedefler görebilmek.

MASAK Kiralık Hesapların Peşinde

Banka hesabınızı başkasına kullandırmanın sonuçları sandığınızdan ağır olabilir. Üstelik mesele yalnızca bireysel banka hesaplarıyla sınırlı değil. Şirketler ve mali müşavirler de bu konunun önemli tarafları arasında.

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Ekim 2026'da yayımladığı 46 sayfalık Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi ile önemli bir konuya dikkat çekti.

Rehberin temel amacı, banka hesaplarının dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve diğer suçlardan elde edilen paraların aktarılmasında kullanılmasını önlemek.

Gelin, konuyu herkesin anlayacağı şekilde ele alalım.

Kiralık hesap nedir?

Bir kişinin banka hesabını ücret veya komisyon karşılığında başka bir kişinin kullanımına bırakmasını düşünün.

Örneğin birisi size, "Hesabına para göndereceğiz, sen de başka bir hesaba aktaracaksın. Karşılığında komisyon alacaksın." diyor.

İlk bakışta kolay bir kazanç gibi görünebilir. Ancak hesabınıza gelen paranın dolandırıcılık veya yasa dışı bahis faaliyetlerinden kaynaklanması hâlinde kendinizi ciddi bir hukuki sürecin içerisinde bulabilirsiniz.

Üstelik yalnızca hesap şifresini paylaşmak gerekmiyor. Başkasının talimatıyla para transferi yapmanız da risk oluşturabiliyor.

İşin içine şirketler de giriyor!

MASAK'ın dikkat çektiği önemli konulardan biri de paravan şirketler.

Gerçekte ticari faaliyeti bulunmayan şirketler kurulabiliyor veya uzun zamandır faaliyet göstermeyen şirketler devralınabiliyor.

Ardından bu şirketler adına banka hesapları açılıyor, POS cihazları alınıyor ve yüksek tutarlı para hareketleri gerçekleştiriliyor.

Düşünün; çalışanı, deposu, stoku ve gerçek bir müşteri kitlesi bulunmayan şirketin hesabından milyonlarca lira geçiyor.

İşte MASAK bu tür işlemlerin ekonomik gerekçesinin sorgulanmasını istiyor.

Elbette yüksek ciro yapan her şirket şüpheli değildir. Önemli olan işlemlerin gerçek ticari faaliyetle açıklanabilmesidir.

Peki mali müşavirler bu işin neresinde?

Bana göre rehberin mesleğimiz açısından en dikkat çekici kısmı burası.

MASAK, serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlerin bu tür şüpheli yapıları fark edebilecek önemli meslek grupları arasında bulunduğunu belirtiyor.

Özellikle;

• Şirketin faaliyet konusu ile banka hareketlerinin uyuşmaması,

• Çok sayıda ilgisiz kişiden tahsilat yapılması,

• Yüksek işlem hacmine rağmen gerçek ticari kapasitenin bulunmaması,

• Şirket hesaplarına giren paraların kısa sürede başka hesaplara aktarılması,

• Şirketin görünürdeki sahibinin işletmenin faaliyetinden haberdar olmaması,

gibi durumlara dikkat çekiliyor.

Rehber, muhasebe hizmetinin yalnızca belgelerin şeklen kayda alınmasından ibaret görülmemesi gerektiğini vurguluyor.

Mali müşavir her şeyden sorumlu mu olacak?

İşte burada biraz durmak gerekiyor.

Bir mali müşavirin müşterisinin bütün banka hesaplarını anlık olarak takip etmesi mümkün mü?

Elbette değil.

Kendisine gönderilmeyen banka ekstresini nasıl inceleyecek? Haberdar olmadığı para transferini nasıl tespit edecek?

Diğer taraftan, meslek mensubunun önündeki belgelerde açık ve sürekli çelişkiler bulunuyorsa bunları tamamen görmezden gelmesi de doğru olmaz.

Bana göre önemli olan, mali müşavirin gerçekten ulaşabildiği bilgilerle kendisinden beklenen sorumluluk arasında makul bir denge kurulmasıdır.

Nitekim rehberde de mali müşavirin müşterisinin her olağan dışı işleminden sorumlu tutulamayacağı açıkça ifade ediliyor.

Ancak şüpheli durumların değerlendirilmesi ve mevzuatın gerektirdiği hâllerde MASAK'a şüpheli işlem bildirimi yapılması önem taşıyor.

Vatandaşlar ve işletmeler nelere dikkat etmeli?

Aslında alınabilecek tedbirler oldukça basit:

1. Banka hesabınızı ve şifrelerinizi başkasına kullandırmayın.

2. Kaynağını bilmediğiniz paraları başkalarının talimatıyla transfer etmeyin.

3. Şirket hesaplarınızı üçüncü kişilerin kullanımına bırakmayın.

4. Gerçek bir ticari işlem olmadan fatura düzenlemeyin.

5. Yaptığınız işlemlerin belgelerini saklayın ve gerektiğinde ekonomik gerekçesini açıklayabilecek durumda olun.

Son söz

MASAK'ın yayımladığı rehber önemli bir uyarı niteliğinde.

Ancak burada unutulmaması gereken bir husus var: Şüpheli görünen her işlem suç değildir. Her olağan dışı hareket de mali müşavirin sorumluluğu anlamına gelmez.

Rehberin tek başına yeni bir suç veya ceza düzenlemesi olmadığını da belirtelim. Hukuki yükümlülükler ilgili kanun ve yönetmeliklerden kaynaklanıyor.

Bence asıl mesele, suç gelirleriyle mücadele edilirken dürüst vatandaşın, gerçek ticari faaliyet yürüten işletmelerin ve görevini gerektiği gibi yerine getiren meslek mensuplarının gereksiz şüphe altında bırakılmamasıdır.

Suçla mücadele elbette önemli. Fakat sorumluluğun sınırlarının açık ve hakkaniyetli biçimde belirlenmesi de en az onun kadar önemli.

Hasan Volkan ÇEVİK

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Kaynak: MASAK, Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi, Ekim 2026 — özellikle 26-29 ve 41-43. sayfalar.

E-Tebligatta Yeni Dönem

E-Tebligatta Yeni Dönem: Başvuru Süreleri Eşitlendi, Sistemden Çıkış Yolları Genişledi

Elektronik tebligat, vergi idaresi ile mükellef arasındaki iletişimi hızlandıran önemli bir uygulama. Ancak sistemin işleyişi kadar, sisteme giriş ve çıkış kurallarının da açık ve uygulanabilir olması gerekiyor. Küçük görünen bir süre farklılığı bile mükellefler ve meslek mensupları açısından ceza riski yaratabiliyor.

11 Ekim 2026 tarihli ve 33397 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 596 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, elektronik tebligat uygulamasını yeniden düzenledi. 456 sıra numaralı Tebliğ yürürlükten kaldırıldı. Önceki düzenlemeyi değerlendirirken, 456 sayılı Tebliğin 511 ve 568 sayılı tebliğlerle değişen hükümlerini de dikkate almak gerekiyor.

Yeni düzenlemenin öne çıkan başlıkları; başvuru sürelerinin eşitlenmesi, zorunluluk kapsamının açıklığa kavuşturulması, istisnaların yeniden düzenlenmesi ve sistemden çıkış imkânlarının genişletilmesi.

Gelir vergisi mükelleflerine de 15 günlük başvuru süresi

Önceki düzenlemede yeni kurumlar vergisi mükelleflerinin e-tebligat başvurusu için işe başlama tarihini takip eden 15 günlük süre bulunuyordu. Gelir vergisi mükelleflerinin ise mükellefiyet tesisi sırasında başvurması gerekiyordu.

568 sayılı Tebliğ, gelir vergisi mükelleflerinin başvuru yöntemlerini değiştirmiş olsa da bu süre farklılığını ortadan kaldırmamıştı.

596 sayılı Tebliğin 7’nci maddesiyle, yayım tarihinden sonra mükellefiyet tesis ettiren kapsamdaki gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ile kollektif ve adi komandit şirketler için işe başlama tarihini takip eden 15 gün içinde sisteme dahil olma yükümlülüğü düzenlendi.

Böylece yeni gelir vergisi mükellefleri açısından, başvurunun mükellefiyet tesisi sırasında yapılmasını gerektiren farklı uygulama sona ermiş oldu.

Ancak 15 günlük süre bütün başvuru türleri için geçerli değil. ÖTV Kanunu’na ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi malların ilk iktisabında adına tescil yapılanlar, istisnalar dışında, kayıt veya tescil işlemi tamamlanmadan önce sisteme dahil olmak zorunda.

Mevcut olup sisteme girmemiş mükellefler ne yapacak?

Tebliğin yayımından önce sisteme dahil olmamış ve 7/1-a maddesinde belirtilen zorunluluk kapsamındaki mükelleflerin, yayımı izleyen ayın sonuna kadar sisteme girmesi gerekiyor.

Tebliğin 11 Ekim 2026 tarihinde yayımlanması nedeniyle bu tarih 30 Kasım 2026 oluyor.

Meslek mensupları açısından, müşteri listelerindeki e-tebligat aktivasyonlarının kontrol edilmesi yerinde olacaktır. Bununla birlikte, bu başvuru süresini geçmiş dönem yükümlülüklerine ilişkin bir ceza affı olarak değerlendirmemek gerekir; Tebliğde böyle bir hüküm bulunmuyor.

Sistemden çıkış için yeni imkânlar

Yeni Tebliğ, sisteme dahil olduktan sonra çıkış yapılabilecek durumları genişletiyor.

Durum	Yeni uygulama
65 yaşını dolduran kişiler	Vergi dairesine veya Dijital Vergi Dairesinden başvurarak sistemden çıkabilecek. Bu bentte ayrıca başka bir zorunluluğun bulunmaması şartına yer verilmiyor.
Mükellefiyetini sona erdiren gerçek kişiler	Mükellefiyetin sona erdiği tarihi izleyen beşinci takvim yılı sonundan itibaren, başka bir zorunluluk bulunmaması şartıyla başvurup çıkabilecek.
İsteğe bağlı sisteme dahil olanlar	Sistemde bulunmalarını gerektiren başka bir zorunluluk yoksa başvuruyla çıkabilecek.
Kısıtlılık, cezaevine girme veya askerlik gibi nedenlerle sistemi kullanamayanlar	Bildirim veya idarenin öğrenmesi üzerine geçici olarak sistemden çıkarılabilecek. Engel kalktığında zorunluluk devam ediyorsa bir ay içinde yeniden başvuru gerekecek.

İşi bırakmak veya 65 yaşını doldurmak, bu hükümler bakımından kendiliğinden çıkış anlamına gelmiyor. Talebe bağlı çıkışlarda başvuru yapılması gerekiyor.

Örneğin, mükellefiyeti 2026 yılında sona eren bir gerçek kişi için, başka zorunluluk bulunmaması şartıyla, 2027–2031 takvim yılları dikkate alınacak; çıkış başvurusu beşinci takvim yılının sonundan itibaren mümkün olacak.

Engellilik, yaş, tasfiye ve iflas

Önceki düzenlemede, taşıtların ilk iktisabı nedeniyle getirilen zorunlulukta %90 ve üzeri engelliler ile 18 yaşından küçükler için istisnalar bulunuyordu. 511 sayılı Tebliğle de görme engelliler için diğer tebliğ usullerinin uygulanması düzenlenmişti.

596 sayılı Tebliğ, %90 ve üzeri engellilik ile 18 yaşından küçük olma istisnalarını kapsamdaki mükellef grupları için de düzenliyor. Tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde, tek kanuni temsilcinin/idarecinin veya birden fazla temsilci/idareci varsa tamamının %90 ve üzeri engelli olması şartı aranıyor. Engellilik durumuna ilişkin sağlık kurulu raporunun ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekiyor.

Tasfiye veya iflas haline giren şirketlere sistem üzerinden elektronik tebligat yapılmayacağı da ayrıca düzenleniyor. Tasfiye memuru veya iflas idaresinin isteğe bağlı başvurusu ise mümkün.

SMS gelmese de tebligat süresi işliyor

Uygulamanın en önemli kurallarından biri değişmedi:

Elektronik tebligat, sisteme ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılıyor.

SMS veya e-posta bilgilendirmesinin ulaşmaması, tebligatın süresini ve geçerliliğini etkilemiyor. Bu nedenle tebligat takibini yalnızca telefon mesajlarına veya e-posta bildirimlerine bırakmamak gerekiyor.

Başvuruların Dijital Vergi Dairesinden yapılması, elektronik başvurularda SMS ve/veya e-posta doğrulamasıyla aktivasyonun tamamlanması ve e-Devlet üzerinden erişim de yeni metinde açıkça düzenleniyor. Dijital Vergi Dairesine geçişin önceki mevzuatta da bulunduğunu hatırlatmakta fayda var.

Geçiş hükmüne göre 1 Temmuz 2026’dan önce sisteme dahil olanlar, yeni başvuru yapmadan mevcut kullanıcı kodu ve şifreleriyle sistemi kullanmaya devam edecek.

2016’daki yazımızdan bir not

14 Nisan 2016 tarihinde yayımladığımız “Elektronik Tebligat Tuzağına Dikkat” başlıklı yazıda, düzenlemenin gelir vergisi mükellefleri için bir elektronik tebligat tuzağı oluşturduğuna dikkat çekmiş; mükellef grupları arasındaki süre farklılığının kaldırılarak başvuru süresinin 15 gün olarak uygulanmasını önermiştik.

Bu önerinin 10 yıl 6 ay sonra, kapsamdaki yeni mükelleflerin başvuru sürelerinin eşitlenmesi yönünde hayata geçirilmesini görmek de güzel oldu. :)

14 Nisan 2016 tarihli yazıyı okumak için tıklayın.

Kaynaklar: 456 sıra numaralı VUK Genel Tebliğinin güncel metni, 511 ve 568 sıra numaralı değişiklik tebliğleri ile 596 sıra numaralı VUK Genel Tebliği.